Tết Đoan Ngọ 2026: Mùng 5 Tháng 5 Ngày Nào?

Thông Tin Nhanh - Tết Đoan Ngọ 2026

Tết Đoan Ngọ Là Gì?

Tết Đoan Ngọ (chữ Hán: 端午節) là ngày lễ truyền thống được tổ chức vào Mùng 5 tháng 5 Âm lịch hàng năm. Trong tiếng Hán, "Đoan" nghĩa là mở đầu, "Ngọ" là giữa trưa - thời điểm nắng nóng nhất trong ngày, tượng trưng cho sự cực thịnh của dương khí.

Tại Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được gọi bằng nhiều tên dân dã: Tết Diệt Sâu Bọ (vì quan niệm đây là ngày diệt trừ sâu bọ gây hại), Tết Mùng 5 tháng 5, hay Tết Nửa Năm (vì rơi vào giữa năm Âm lịch).

Đây là một trong những ngày lễ truyền thống lớn của người Việt, chỉ đứng sau Tết Nguyên Đán và Tết Trung Thu. Mùng 5 tháng 5 cũng là thời điểm chuyển giao giữa xuân và hạ - khi côn trùng, sâu bọ sinh sôi mạnh mẽ, mùa màng cần được bảo vệ.

Nguồn Gốc Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ có nhiều truyền thuyết về nguồn gốc, khác nhau giữa Trung Quốc và Việt Nam:

Truyền thuyết Trung Quốc - Khuất Nguyên

Theo văn hoá Trung Quốc, Tết Đoan Ngọ gắn liền với câu chuyện Khuất Nguyên (屈原) - nhà thơ và trung thần nước Sở thời Chiến Quốc. Khi nước Sở bị nước Tần xâm lược, ông đau lòng trước cảnh nước mất nên tự trầm mình xuống sông Mịch La ngày Mùng 5 tháng 5 năm 278 TCN. Người dân thương tiếc, đổ cơm nếp xuống sông để cá không ăn xác ông - nguồn gốc của tục lệ gói bánh tro (bánh chưng nhỏ) và đua thuyền rồng.

Truyền thuyết Việt Nam - Đôi vợ chồng nông dân

Theo truyền thuyết Việt Nam, một năm nọ sâu bọ phá hoại mùa màng nghiêm trọng. Một ông lão tên Đôi Truân đã chỉ dạy người dân cách lập đàn cúng giản đơn trước nhà, mỗi người ăn một bát cơm rượu nếp, sau đó ra vườn vỗ tay và hô lớn. Kỳ lạ thay, sâu bọ chết hết. Từ đó, cứ đến Mùng 5 tháng 5, người Việt làm theo cách này để trừ sâu bọ - và ngày lễ được gọi là Tết Diệt Sâu Bọ.

Dù nguồn gốc từ đâu, Tết Đoan Ngọ tại Việt Nam đã được bản địa hoá hoàn toàn với phong tục và ý nghĩa riêng, khác biệt so với Tết Đoan Ngọ ở Trung Quốc hay các nước Đông Á khác.

Ý Nghĩa Tết Đoan Ngọ Với Người Việt Nam

Trong đời sống người Việt, Tết Đoan Ngọ mang nhiều ý nghĩa sâu sắc:

• Diệt trừ sâu bọ: Mùng 5 tháng 5 rơi vào đầu mùa hè, thời điểm côn trùng sinh sôi mạnh. Người xưa tin rằng ăn cơm rượu nếp, hoa quả chua vào sáng sớm sẽ giúp tiêu diệt "sâu bọ" trong cơ thể - tức là các ký sinh trùng, giun sán gây bệnh.
• Cầu sức khoẻ: Đây là dịp để gia đình cầu mong sức khoẻ tốt trong nửa còn lại của năm. Nhiều nơi có tục hái lá thuốc vào giờ Ngọ (11h-13h) để tắm hoặc nấu nước uống, vì tin rằng thảo dược hái đúng giờ này có dược tính mạnh nhất.
• Tri ân thiên nhiên: Tết Đoan Ngọ cũng là dịp nông dân tạ ơn trời đất cho mùa màng bội thu, đồng thời cầu cho vụ mùa tiếp theo thuận lợi.
• Gắn kết gia đình: Giống như nhiều ngày Tết truyền thống, đây là dịp con cháu tụ họp, cùng nhau chuẩn bị mâm cỗ và giữ gìn phong tục ông bà truyền lại.
• Giữ gìn văn hoá: Tết Đoan Ngọ là một phần quan trọng trong hệ thống lễ Tết Việt Nam, giúp duy trì bản sắc văn hoá và truyền lại cho thế hệ sau.

Phong Tục Và Hoạt Động Ngày Tết Đoan Ngọ

Tuỳ theo vùng miền, Tết Đoan Ngọ có những phong tục khác nhau, nhưng nhìn chung bao gồm:

• Ăn cơm rượu nếp (rượu nếp cẩm): Đây là phong tục phổ biến nhất. Người ta ăn cơm rượu nếp vào sáng sớm khi bụng đói, với niềm tin rằng vị cay nồng của rượu sẽ tiêu diệt sâu bọ trong bụng. Miền Bắc hay dùng rượu nếp cẩm, miền Nam dùng cơm rượu trắng ngọt.
• Ăn bánh tro (bánh ú tro / bánh gio): Bánh được làm từ gạo nếp ngâm nước tro (lá tre, lá dừa đốt lấy tro), gói bằng lá chuối hoặc lá dong, nhân đậu xanh. Miền Trung và miền Nam gọi là bánh ú tro. Vị thanh mát, dễ tiêu hoá - rất phù hợp mùa hè.
• Ăn trái cây mùa hè: Các loại trái cây có vị chua như mận, vải, xoài, chôm chôm được ăn nhiều trong ngày này. Người xưa tin rằng vị chua giúp "giết sâu bọ" trong cơ thể.
• Hái lá thuốc giờ Ngọ: Nhiều vùng quê vẫn giữ tục hái lá thuốc (ngải cứu, lá sả, lá bưởi, trầu không) đúng giờ Ngọ (11h-13h). Lá thuốc được phơi khô để dùng dần hoặc nấu nước tắm cho trẻ nhỏ.
• Tắm nước lá: Trẻ em được tắm nước nấu từ lá mùi, sả, ngải cứu vào ngày Mùng 5. Người lớn tin rằng việc này giúp trẻ khoẻ mạnh, tránh bệnh tật mùa hè.
• Khảo cây: Một số vùng có tục "khảo cây" (dùng dao gõ nhẹ vào gốc cây) vào sáng Mùng 5 để cây ra nhiều quả hơn.
• Cúng gia tiên: Gia đình bày mâm cỗ đơn giản gồm cơm rượu, bánh tro, hoa quả để dâng lên bàn thờ tổ tiên.
• Ăn thịt vịt (miền Trung): Đặc biệt tại miền Trung, thịt vịt là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ, vì vịt có tính mát, giúp cân bằng với nắng nóng mùa hè.

Tết Đoan Ngọ Ăn Gì? Các Món Ăn Truyền Thống

Mâm cỗ Tết Đoan Ngọ tuỳ vùng miền nhưng thường có:

Miền Bắc

• Rượu nếp cẩm: Gạo nếp cẩm lên men tự nhiên, vị ngọt thanh pha chút cay nồng. Ăn kèm xôi hoặc ăn không vào buổi sáng.
• Bánh tro (bánh gio): Gạo nếp ngâm nước tro, gói lá dong, luộc chín. Chấm với mật mía hoặc đường.
• Mận: Quả mận chín đỏ là biểu tượng của Tết Đoan Ngọ miền Bắc.

Miền Trung

• Thịt vịt: Vịt luộc, vịt nấu cháo, vịt kho gừng - đặc sản không thể thiếu.
• Bánh ú tro: Tương tự bánh tro miền Bắc nhưng thường nhỏ hơn, hình tam giác.
• Chè kê: Đặc sản Quảng Nam, nấu từ hạt kê với đường, ăn mát lành.

Miền Nam

• Cơm rượu trắng: Xôi nếp lên men, viên tròn, vị ngọt thanh. Khác với rượu nếp cẩm miền Bắc.
• Bánh ú nước tro: Gói hình chóp, nhân đậu xanh nhuyễn trộn đường.
• Chôm chôm, vải, măng cụt: Trái cây mùa hè miền Nam phong phú.

Tết Đoan Ngọ Năm 2026 Vào Ngày Nào?

Vì Tết Đoan Ngọ tính theo Âm lịch (Mùng 5 tháng 5), ngày Dương lịch sẽ thay đổi mỗi năm - thường rơi vào khoảng cuối tháng 5 đến giữa tháng 6 Dương lịch.

Tết Đoan Ngọ Các Năm Sắp Tới

Câu Hỏi Thường Gặp

Xem Thêm

• Danh sách tất cả ngày lễ Việt Nam - đếm ngược realtime đến mọi ngày lễ trong năm
• Tết Nguyên Đán - ngày lễ lớn nhất năm của người Việt
• Tết Trung Thu - Rằm tháng 8, lễ hội trăng rằm cho trẻ em
• Lễ Vu Lan Báo Hiếu - ngày báo hiếu cha mẹ, Rằm tháng 7
• Giỗ Tổ Hùng Vương - ngày Quốc Giỗ, Mùng 10 tháng 3 Âm lịch
• Lịch Nghỉ 30/4 & 1/5 - ngày Giải phóng miền Nam và Quốc tế Lao động
• Tết Ông Công Ông Táo - 23 tháng Chạp, tiễn Táo Quân về trời