Tết Ông Công Ông Táo 2027: 23 Tháng Chạp Ngày Nào?

Thông Tin Nhanh - Tết Ông Công Ông Táo 2027

Tết Ông Công Ông Táo Là Gì?

Tết Ông Công Ông Táo (hay còn gọi là Tết Táo Quân) là lễ cúng tiễn ba vị thần Táo Quân về trời, diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp Âm lịch hàng năm. Trong văn hoá Việt, ba vị thần Táo gồm:

• Thổ Công - thần trông coi việc bếp núc
• Thổ Địa - thần trông coi đất đai, nhà cửa
• Thổ Kỳ - thần trông coi việc chợ búa, mua bán

Dân gian quan niệm rằng suốt một năm, ba vị Táo Quân ngự trị trong bếp mỗi gia đình, chứng kiến mọi việc tốt xấu. Đến ngày 23 tháng Chạp, các Táo cưỡi cá chép về chầu Ngọc Hoàng Thượng Đế để báo cáo. Sau đó các Táo sẽ quay lại gia đình vào đêm giao thừa để tiếp tục công việc năm mới.

Tết Ông Công Ông Táo là lễ mở màn chuỗi lễ Tết cổ truyền của người Việt - sau ngày này, không khí Tết bắt đầu rộn ràng trong mọi nhà với việc dọn dẹp, sắm sửa, gói bánh chưng, mua sắm Tết.

Nguồn Gốc Tết Ông Công Ông Táo

Tết Ông Công Ông Táo có nguồn gốc từ tín ngưỡng dân gian Á Đông, với sự tích "Hai ông một bà" được lưu truyền rộng rãi tại Việt Nam:

Sự tích Táo Quân Việt Nam - "Hai ông một bà"

Xưa có đôi vợ chồng Trọng Cao và Thị Nhi, sống với nhau đã lâu mà không có con. Một lần hai vợ chồng cãi nhau, Trọng Cao đánh đuổi vợ. Thị Nhi bỏ đi, sau đó gặp và lấy Phạm Lang, sống cuộc sống mới hạnh phúc.

Trọng Cao sau khi nguôi giận thì hối hận, lên đường đi tìm vợ cũ. Kinh tế cạn kiệt, ông phải đi ăn xin. Một ngày nọ, Trọng Cao đến đúng nhà Thị Nhi xin cơm. Hai người nhận ra nhau, Thị Nhi xót thương nên cho ông ăn và giấu trong đống rơm vì sợ chồng mới về sẽ hiểu lầm.

Không may, Phạm Lang về nhà đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Trọng Cao chết cháy trong đó. Thị Nhi quá đau xót, cũng nhảy vào lửa chết theo. Phạm Lang không hiểu chuyện gì xảy ra nhưng thương vợ, cũng lao vào lửa cùng chết.

Ngọc Hoàng cảm động trước tình nghĩa của ba người, phong cho họ làm ba vị Định Phúc Táo Quân, trông coi việc bếp núc và sinh hoạt trong mỗi gia đình. Từ đó, người Việt thờ cúng Táo Quân với ý nghĩa giữ gìn hạnh phúc gia đình, cầu ấm no, tránh xa xung đột.

Ảnh hưởng văn hoá Trung Hoa

Tín ngưỡng Táo Quân cũng có mặt tại Trung Quốc với tên gọi Zao Shen (灶神). Tuy nhiên tại Việt Nam, truyền thuyết "Hai ông một bà" đã được bản địa hoá hoàn toàn, tạo nên đặc trưng văn hoá riêng - đặc biệt là tục thả cá chép sống (thay vì chỉ dùng hình giấy như Trung Quốc).

Ý Nghĩa Tết Ông Công Ông Táo Với Người Việt

Trong đời sống người Việt, Tết Ông Công Ông Táo mang nhiều ý nghĩa sâu sắc:

• Tri ân Táo Quân: Gia chủ bày tỏ lòng biết ơn ba vị thần đã trông coi, gìn giữ gia đình suốt một năm qua - đặc biệt là giữ ấm bếp lửa, ngọn lửa biểu tượng của sự sum họp.
• Tổng kết năm cũ: Lễ cúng là dịp cả nhà ngồi lại nhìn nhận những việc tốt - xấu đã làm trong năm, hướng tới chuẩn bị đón năm mới với tâm thế tích cực hơn.
• Cầu mong năm mới bình an: Qua lời khấn, gia chủ gửi gắm mong ước Táo Quân tâu với Ngọc Hoàng những điều tốt đẹp, cầu cho năm mới sức khoẻ, tài lộc, may mắn.
• Khởi động không khí Tết: Ngày 23 tháng Chạp chính là "phát lệnh" cho chuỗi hoạt động chuẩn bị Tết Nguyên Đán: dọn nhà, tảo mộ, gói bánh chưng, sắm sửa Tết.
• Gắn kết gia đình: Con cháu xa gần thường về sum họp chuẩn bị mâm cúng - là cơ hội gặp mặt sau một năm bận rộn.
• Giữ gìn văn hoá: Tục cúng Ông Công Ông Táo là một trong những nét đặc trưng nhất của Tết cổ truyền Việt Nam, được truyền từ đời này sang đời khác.

Phong Tục Cúng Ông Công Ông Táo

Lễ cúng Táo Quân có những nghi thức đặc trưng, tuỳ vùng miền có thể khác nhau nhưng nhìn chung bao gồm:

• Dọn dẹp bàn thờ: Trước ngày 23, gia chủ lau dọn sạch sẽ bàn thờ gia tiên và bàn thờ Táo Quân (thường đặt trên bếp). Đây cũng là dịp để sửa soạn không gian thờ cúng cho năm mới.
• Chuẩn bị mâm cúng: Mâm cỗ mặn hoặc chay tuỳ theo truyền thống gia đình, kèm theo bộ mũ áo Táo Quân, hoa quả, hương, vàng mã.
• Cúng cá chép: Mua cá chép sống (phổ biến nhất là cá chép vàng, 1 hoặc 3 con) để làm "phương tiện" cho Táo Quân cưỡi về trời. Một số nơi dùng cá chép giấy thay thế.
• Khấn vái: Gia chủ đọc văn khấn xin Táo Quân chứng giám lòng thành, tâu với Ngọc Hoàng những điều tốt đẹp về gia đình.
• Thả cá chép: Sau khi cúng xong, gia chủ đem cá chép sống thả xuống sông, hồ, ao - tiễn Táo về trời. Tục này cũng mang ý nghĩa phóng sinh, làm việc thiện.
• Đốt vàng mã: Bộ mũ áo, giấy tiền vàng mã được đốt để "chuyển" lên cõi trên cho Táo Quân dùng.
• Không gian bếp: Sau lễ cúng, nhiều nhà có tục "đốt trầm" hoặc thắp hương nhẹ ở bếp để giữ không khí ấm cúng, thiêng liêng.

Mâm Cúng Ông Công Ông Táo Gồm Những Gì?

Mâm cúng truyền thống có hai phần chính: đồ lễ (mũ áo, cá chép, vàng mã) và mâm cỗ (đồ ăn).

Đồ lễ bắt buộc

• 3 bộ mũ áo Táo Quân: 2 mũ ông (có hai cánh chuồn) và 1 mũ bà (không có cánh chuồn). Mũ áo thường bằng giấy màu rực rỡ, gắn kim tuyến. Mỗi vùng miền có kiểu dáng đặc trưng riêng.
• Cá chép: 1 hoặc 3 con cá chép sống (hoặc cá chép giấy). Miền Bắc chuộng cá chép đỏ/vàng, miền Trung thường dùng ngựa giấy thay thế hoặc bổ sung, miền Nam ít dùng cá chép sống hơn.
• Vàng mã: Giấy tiền, vàng thỏi, ngựa giấy (miền Trung), nhà giấy...
• Hương, nến, hoa tươi, trầu cau, rượu: Các lễ vật cơ bản không thể thiếu trên bàn thờ.

Mâm cỗ - Miền Bắc

• Gà luộc: Thường là gà trống, mổ bụng nguyên con, kèm hoa cúc hoặc hoa hồng trang trí.
• Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh: Màu đỏ tượng trưng cho may mắn.
• Bánh chưng: Đã chuẩn bị sẵn cho Tết - cũng dâng trong mâm cúng Táo Quân.
• Giò lụa, nem rán, canh măng, chè kho: Các món quen thuộc trong mâm cỗ truyền thống miền Bắc.
• Cá chép sống (3 con): Thả vào chậu nước cạnh bàn thờ trong khi cúng.

Mâm cỗ - Miền Trung

• Thịt heo luộc, cá chiên, nem chả: Các món mặn phong phú, nhiều gia vị hơn miền Bắc.
• Xôi đậu xanh, bánh tét: Một số vùng đã có bánh tét thay cho bánh chưng.
• Ngựa giấy bằng giấy màu: Đặc trưng miền Trung thay vì cá chép - có nơi dùng cả hai.
• Trái cây: Thường là mâm ngũ quả gồm chuối, thanh long, mãng cầu, đu đủ, xoài.

Mâm cỗ - Miền Nam

• Thịt kho tàu, canh khổ qua, chả giò: Các món đặc trưng của Tết miền Nam.
• Kẹo thèo lèo, mứt gừng, mứt dừa: Món ngọt truyền thống dâng Táo Quân.
• Bánh tét: Thay cho bánh chưng ở miền Bắc.
• Trái cây mâm ngũ quả: Cầu - sung - dừa - đủ - xoài (cầu sung vừa đủ xài).
• Cá chép giấy: Người miền Nam ít thả cá sống hơn - thường dùng cá chép giấy đốt cùng vàng mã.

Mâm cúng chay

Các gia đình theo đạo Phật hoặc muốn giản tiện có thể chuẩn bị mâm chay với: xôi, chè, bánh chưng chay, nem chay, hoa quả, trầu cau. Quan trọng là lòng thành, không cần quá cầu kỳ.

Cúng Ông Công Ông Táo Giờ Nào Tốt? Ngày 22 Hay 23 Tháng Chạp?

Theo quan niệm dân gian, lễ cúng phải hoàn thành trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp vì sau giờ Ngọ (12h) Táo Quân đã về trời, cúng muộn Táo sẽ không nhận được.

Các giờ đẹp để cúng

• Giờ Thìn (7h - 9h): Giờ rồng, mang ý nghĩa linh thiêng, phù hợp gia đình có bàn thờ trang trọng.
• Giờ Tỵ (9h - 11h): Giờ rắn, được coi là giờ tốt cho việc cầu tài lộc, công danh.
• Giờ Ngọ (11h - 12h30): Giờ đẹp nhất theo quan niệm truyền thống, nhưng phải kết thúc trước 12h trưa - nhiều gia đình ưa chọn giờ này nhưng cần tính toán thời gian kỹ.

Cúng tối 22 hay sáng 23 tháng Chạp?

Nhiều gia đình bận rộn đi làm nên cúng ngay từ tối 22 tháng Chạp - truyền thống này được chấp nhận rộng rãi, đặc biệt ở thành thị. Tuy nhiên tốt nhất vẫn là cúng sáng ngày 23 tháng Chạp nếu có điều kiện. Quan trọng nhất là thành tâm, không cần quá câu nệ thời điểm.

Lưu ý: Sau khi cúng, hãy đợi hương tàn (khoảng 2/3 cây hương) rồi mới hoá vàng mã và thả cá chép - tránh "đốt sớm" khi Táo chưa nhận lễ.

Thả Cá Chép Đúng Cách - Bảo Vệ Môi Trường

Tục thả cá chép tiễn Táo về trời là một phong tục đẹp, nhưng trong những năm gần đây đã xuất hiện nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường do người dân thả cả túi nilon, tro vàng mã xuống sông hồ.

Cách thả cá chép đúng

• Tháo cá khỏi túi nilon: Mở túi, đổ nước từ từ để cá thích nghi với nước môi trường trước khi thả.
• Chọn điểm thả sạch: Ao, hồ, sông có nước sạch. Tránh thả vào kênh mương ô nhiễm - cá sẽ chết ngay.
• Thả nhẹ nhàng: Cúi thấp tay, thả cá từ độ cao thấp để không làm cá bị sốc hoặc tổn thương.
• Không vứt rác xuống nước: Túi nilon, tàn hương, tro vàng mã phải thu gom và bỏ đúng nơi - không thả xuống sông hồ.
• Chọn điểm thả gần nhà: Hạn chế thả vào khu bảo tồn hoặc nơi có hệ sinh thái đặc biệt.

Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, các bến sông phổ biến (Hồ Tây, Hồ Gươm, sông Hồng, sông Sài Gòn) thường có các nhóm tình nguyện viên hỗ trợ thu gom rác và hướng dẫn thả cá trong ngày 23 tháng Chạp.

Tết Ông Công Ông Táo Năm 2027 Vào Ngày Nào?

Vì Tết Ông Công Ông Táo tính theo Âm lịch (ngày 23 tháng Chạp), ngày Dương lịch sẽ thay đổi mỗi năm - thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 Dương lịch, luôn trước Tết Nguyên Đán đúng 7 ngày.

Tết Ông Công Ông Táo Các Năm Sắp Tới

Câu Hỏi Thường Gặp

Xem Thêm

• Danh sách tất cả ngày lễ Việt Nam - đếm ngược realtime đến mọi ngày lễ trong năm
• Tết Nguyên Đán - ngày lễ lớn nhất năm, diễn ra 7 ngày sau Tết Ông Công Ông Táo
• Tết Trung Thu - Rằm tháng 8, lễ hội trăng rằm cho trẻ em
• Tết Đoan Ngọ - Mùng 5 tháng 5, Tết Diệt Sâu Bọ
• Lễ Vu Lan Báo Hiếu - ngày báo hiếu cha mẹ, Rằm tháng 7
• Giỗ Tổ Hùng Vương - ngày Quốc Giỗ, Mùng 10 tháng 3 Âm lịch
• Tết Dương lịch (1/1) - ngày đầu năm mới theo lịch dương, đến trước Tết Ông Công Ông Táo khoảng 1 tháng